साइबर ठगी रोकथाम र डिजिटल वित्तीय सुरक्षा सम्बन्धी राष्ट्रिय सम्मेलन हुँदै

काठमाडौं – काठमाडौं फिन्टेक र पीसीआई एसएससीको संयुक्त आयोजनामा माघ १४ गते साइबर सुरक्षा तथा साइबर ठगी रोकथाम सम्बन्धी दोस्रो राष्ट्रिय सम्मेलन हुने भएको छ। संघीय राजधानी काठमाडौंमा उक्त सम्मेलन हुन लागेको हो। बैंक, वित्तीय संस्था तथा फिन्टेक क्षेत्रमा तीव्र रूपमा बढ्दै गएको साइबर जोखिम र ठगीका घटनालाई मध्यनजर गर्दै आयोजना गरिएको यस सम्मेलनमा स्वदेशी तथा अन्तर्राष्ट्रिय ख्यातिप्राप्त विज्ञहरूले साइबर सुरक्षा, ठगी नियन्त्रण तथा जोखिम व्यवस्थापनका विषयमा आफ्ना अनुभव र सुझावहरू प्रस्तुत गर्नेछन्।

सम्मेलनका मुख्य वक्ता भारतको केन्द्रीय बैंक (आरबीआई) को नेतृत्वमा स्थापना गरिएको बैंकिङ्ग प्रविधि, साइबर सुरक्षा तथा अनुसन्धान तालिम केन्द्रका प्रमुख तथा पूर्व केन्द्रीय बैंकर दीपक कुमार रहेछन्। उनले बैंकिङ्ग क्षेत्रमा साइबर सुरक्षा, केवाईसी प्रणाली तथा डिजिटल जोखिम व्यवस्थापनका विषयमा विशेष सम्बोधन गर्ने कार्यक्रम रहेको छ। कार्यक्रमको मुख्य आकर्षण साइबर ठगीबाट बैंक तथा वित्तीय संस्थाका ग्राहकहरूलाई कसरी सुरक्षित राख्ने भन्ने विषयमा केन्द्रित रहनेछ।

नेपालमा मात्र हालसम्म अर्बाै रूपैयाँ बराबरको साइबर ठगीका घटना भइसकेका छन् भने यस्ता अपराधहरूको संख्या र जटिलता निरन्तर बढ्दो क्रममा रहेको छ। विभिन्न प्रलोभनमार्फत ग्राहकको खातामा अनधिकृत पहुँच पु¥याई रकम ठगी गरिएका हजारौँ घटना सार्वजनिक भइसकेका छन्। त्यो अवस्थामा यो कार्यक्रम गर्न लागिएको हो। यस सन्दर्भमा भारतको एचडीएफसी बैंकले साइबर ठगी विरुद्ध हासिल गरेको सफल अनुभव विशेष रूपमा प्रस्तुत गरिनेछ। सो अभियानको नेतृत्व गरेका बैंकर मनिष अग्रवालले बैंक तथा ग्राहकलाई साइबर ठगीबाट जोगाउन गरिएका प्रभावकारी रणनीति, व्यवहारिक उपाय र वास्तविक केसहरूको अनुभव सम्मेलनमा प्रस्तुत गर्नेछन्। साथै, बैंकहरुमा रहेका म्युल खातालाई सफल रुपमा निष्क्रिय पार्ने आफ्नो अनुभव प्रस्तुत गर्ने कार्यक्रम पनि रहेको छ।

त्यसैगरी, भारतिय केन्द्रीय बैंकको साइबर सुरक्षा स्थायी समितिका सदस्य, इन्टरपोलका प्रशिक्षक तथा अन्स्र्ट एन्ड योङका साइबर पार्टनर कृष्ण शास्त्रीले पनि साइबर जोखिम, अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास तथा नियामक दृष्टिकोणबारे आफ्नो प्रस्तुति दिनेछन्।

सम्मेलनमा विश्वका अग्रणी कार्ड नेटवर्क सञ्चालक भिसाका विज्ञहरूको प्रस्तुति रहनेछ भने नेपाली बैंकिङ्ग क्षेत्रका वरिष्ठ बैंकर, साइबर सुरक्षा विज्ञ तथा विशेषज्ञहरूको सक्रिय सहभागिता रहनेछ। यस कार्यक्रमलाई फोनपे, इसेवा, भिसा, एससीटी र ट्युटलरले सहयोग र समर्थन प्रदान गरेका छन्। पीसीआई एसएससी विश्वव्यापी रूपमा भुक्तानी डेटा सुरक्षासम्बन्धी मापदण्ड निर्धारण गर्ने तथा प्रमाणिकरण प्रदान गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय संस्था हो। नेपाल राष्ट्र बैंकले कार्ड जारी गर्ने संस्थाहरूका लागि पिसीआई डिएसएस प्रमाणिकरण अनिवार्य गरेको छ। काठमाडौँ फिन्टेक बैंक, वित्तीय संस्था तथा फिन्टेक क्षेत्रको क्षमता अभिवृद्धि, अनुसन्धान, ज्ञान विकास तथा नीति संवादमा समर्पित संस्था हो।